Ενώ για πολλούς ο τονισμός των λέξεων είναι παιχνίδι και μια ενέργεια που γίνεται αυτόματα, αυτό δεν ισχύει για όλους. Πολλά παιδιά, τα οποία αντιμετωπίζουν Μαθησιακές Δυσκολίες ή Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες όπως η Δυσλεξία, αλλά και χωρίς, αντιμετωπίζουν δυσκολία στον τονισμό των λέξεων.
Σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρούνται παρατονισμοί, ενώ σε άλλες παραλείπονται εντελώς οι τόνοι. Για την ελληνική γλώσσα ο τονισμός των λέξεων είναι πολύ σημαντικός, ώστε να ξεχωρίσουν π.χ. λέξεις που αποτελούν τονικά παρώνυμα. Για αρκετά παιδιά ο τονισμός αποτελεί πονοκέφαλο. Συχνά δυσανασχετούν και θεωρούν τον τονισμό αχρείαστο, ενώ για τα παιδιά με δυσλεξία ο τονισμός δεν θεωρείται στοιχείο που διαφέρει από την λέξη που επιχειρούν να γράψουν. Η δυσκολία τονισμού των λέξεων δεν είναι κάτι που παρατηρείται μόνο σε παιδιά μικρής ηλικίας, αλλά και σε έφηβους και ενήλικες που δεν έχουν αυτοματοποιήσει τη διαδικασία τονισμού.
Το πρόβλημα αυτό μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες που ποικίλουν όπως η αδυναμία συγκέντρωσης, η βιασύνη, αλλά και το γεγονός ότι δεν κατανοούν το σύστημα τονισμού, βασική προϋπόθεση, για να μπορούν να τονίζουν και να τονίζουν ορθά. Όπως κάθε πρόβλημα, έτσι και αυτό είναι δυνατόν να βελτιωθεί με την εφαρμογή ορισμένων ασκήσεων, που θα βοηθήσουν το παιδί να χρησιμοποιεί τόνους. Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από γονείς όσο και από εκπαιδευτικούς.
1. Δώστε στο παιδί λέξεις με γράμματα σε καρτέλες χωρίς να είναι τονισμένες. Ζητήστε του να τις διαβάσει φωνακτά και να σας πει σε ποια συλλαβή τονίζονται. Στη συνέχεια ζητήστε του να βάλει τον τόνο με χρωματιστό μαρκαδόρο ή μολύβι στη θέση του.
2. Σε ένα πίνακα γράψτε λέξεις και τονίστε όλες τις συλλαβές. Ζητήστε από το παιδί να σβήσει τους τόνους που δε χρειάζονται.
3. Δώστε στο παιδί λέξεις που είναι τονικά παρώνυμες, όπως γέρος-γερός, πίνω-πεινώ, μόνος-μονός, χωρίς όμως να είναι τονισμένες και να συνοδεύονται από την αντίστοιχη εικόνα που θα οπτικοποιεί τη λέξη. Ζητήστε από το παιδί να διαβάσει τις λέξεις και να τις τονίσει. Έτσι θα αντιληφθεί , το λόγο που ο τόνος στις λέξεις είναι τόσο σημαντικό στοιχείο.
4. Βάλε το παιδί να διαβάσει λέξεις, που θα γράψετε σε ένα χαρτί και ζητήστε του να χρωματίσει τον τόνο με έντονο χρώμα.Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και με προτάσεις και μικρά κείμενα.
5. Γράψτε στο παιδί λέξεις τονισμένες σε λανθασμένο σημείο και ζητήστε του να τις ξαναγράψει σωστά.
6. Οπτικοποιήστε τους κανόνες τονισμού. Μπορείτε να τους τοποθετήσετε σε ένα σημείο μέσα στην τάξη ή στο γραφείο του παιδιού, ώστε κάθε φορά να τους βλέπει πριν γράψει.